Aż 90 proc. przedsiębiorców uważa, że nie ma wpływu na tworzenie prawa. Nowy raport o kondycji polskich MŚP

Aż 90 proc. badanych przedsiębiorców uważa, że nie ma realnego wpływu na tworzenie prawa, a zaufanie do rządu wynosi zaledwie 1,92 w pięciostopniowej skali. 37 proc. nie wybrałoby ponownie Polski jako miejsca prowadzenia biznesu. To najważniejsze wnioski z „Raportu Kondycji Polskich Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2026”, który Think Tank The Company przedstawia 30 września.

Jednocześnie firmy nie rezygnują z rozwoju: inwestują, wdrażają sztuczną inteligencję i wychodzą na zagraniczne rynki. Bariery stają się szczególnie widoczne, gdy firma chce wejść na kolejny etap rozwoju.

Sektor MŚP, czyli firmy zatrudniające do 249 osób, to w Polsce 2,37 mln przedsiębiorstw. Wytwarzają one 47,2 proc. PKB i zatrudniają blisko 7 mln osób.

PRIORYTETY GOSPODARCZE DLA PRZYSZŁEGO RZĄDU WEDŁUG PRZEDSIĘBIORCÓW

^{Wykres 3: Priorytety gospodarcze dla przyszłego rządu.}

Przedsiębiorca z definicji podejmuje ryzyko. Ryzykuje własnym kapitałem, inwestycją, decyzją o zatrudnieniu kolejnych osób czy wejściu na nowy rynek. Nie powinien jednak dodatkowo brać na siebie ryzyka wynikającego z nieprzewidywalności państwa. Stabilność reguł jest jednym z podstawowych warunków podejmowania odważniejszych decyzji biznesowych – mówi Adam Niedziółka, wiceprzewodniczący

Rady ds. MŚP Think Tank The Company.

PO PRZEKROCZENIU 10 MLN ZŁ PRZYCHODÓW ZMIENIA SIĘ NASTAWIENIE PRZEDSIĘBIORCÓW

Jednym z najciekawszych wyników raportu jest zależność pomiędzy skalą firmy a ambicjami i nastrojami jej właścicieli. W badanej próbie po przekroczeniu ok. 10 mln zł rocznych przychodów wyraźnie zmieniają się ambicje i nastroje przedsiębiorców. Powyżej tego poziomu firmy częściej deklarują gotowość do inwestowania, zatrudniania i wychodzenia na zagraniczne rynki. Różnica jest szczególnie widoczna w ocenie przyszłości. W najmniejszych analizowanych firmach poprawy wyników spodziewa się około 35-40 proc. respondentów. W największych, blisko 80 proc.

MŚP zbyt często traktujemy jak jedną kategorię. Tymczasem zupełnie inne problemy ma kilkuosobowa firma, a inne przedsiębiorstwo, które zatrudnia setki osób, rozwija własną dystrybucję i zaczyna konkurować za granicą. Jeśli chcemy mieć w Polsce więcej dużych prywatnych firm, musimy lepiej zrozumieć, co dzieje się właśnie na tym etapie ich rozwoju – mówi Jędrzej Karasek, wiceprzewodniczący

Rady ds. MŚP Think Tank The Company.

FIRMY PLANUJĄCE EKSPANSJĘ ZAGRANICZNĄ SĄ BARDZIEJ OPTYMISTYCZNE

Nawet 23 proc. respondentów planuje rozpoczęcie ekspansji zagranicznej w ciągu najbliższych 12 miesięcy. W tej grupie aż 70 proc. przedsiębiorców oczekuje poprawy wyników firmy, podczas gdy w całej próbie odsetek ten wynosi 44 proc. Firmy planujące ekspansję częściej korzystają również z rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Zdaniem autorów raportu jest to jeden z argumentów za zmianą sposobu myślenia o polityce wobec MŚP: z koncentracji przede wszystkim na powstawaniu i przetrwaniu firm w kierunku tworzenia warunków, w których przedsiębiorstwa mogą zwiększać skalę działalności.

W Polsce nie mamy problemu z liczbą firm - jest ich prawie 3 miliony. Zastanowiłabym się raczej, ile z nich wyrasta na firmy średnie i duże. Bo prawdziwe wyzwanie zaczyna się wtedy, gdy firma chce urosnąć. Nasze dane pokazują, że właśnie przy około 10 mln zł przychodów zaczyna się ważna zmiana: firmy stają się bardziej skłonne inwestować, zatrudniać i wychodzić na nowe rynki. Polityka gospodarcza powinna pomagać firmom przejść przez ten etap i dalej się rozwijać – mówi Eliza Kruczkowska,

dyrektorka zarządzająca Think Tank The Company.

^{Wykres 1: Polaryzacja według wielkości firmy: im wyższy przychód, tym wyższy optymizm i skłonność do ekspansji, a niższy odsetek „nie wybrałbym Polski”.}

^{Źródło: dane własne.}

^{Grupa przedsiębiorstw o przychodach powyżej 1 mld zł liczy 9 respondentów, dlatego jej wyniki mają charakter poglądowy. Suma n = 594, 26 respondentów (4%) nie podało przychodu i nie ujęto ich w analizie według skali.}

PRZEDSIĘBIORCY OCZEKUJĄ LEPSZYCH PRZEPISÓW

Aż 83 proc. respondentów jako jeden z najważniejszych priorytetów wskazuje uproszczenie systemu podatkowego i reformę ZUS, 71 proc. ograniczenie biurokracji i deregulację, a 66 proc. większą stabilność prawa.

Wyniki badania wpisują się w trwającą dyskusję o zmianach podatkowych. W stanowisku z 27 sierpnia Think Tank The Company zwrócił uwagę na planowane obniżenie limitu przychodów uprawniającego do ryczałtu z równowartości 2 mln euro do 250 tys. euro. Kolejne progi, po których przekroczeniu istotnie zmieniają się warunki podatkowe, mogą zniechęcać firmy do wzrostu.

Polskie mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa od lat pozostają jednym z najważniejszych filarów krajowej gospodarki. To one tworzą miejsca pracy, budują potencjał innowacyjny i konkurencyjność polskich firm oraz w istotnym stopniu wpływają na tempo rozwoju gospodarczego. Jednocześnie funkcjonują w otoczeniu, które wymaga od przedsiębiorców coraz większej zdolności do dostosowywania się do dynamicznie zmieniających się uwarunkowań prawnych, ekonomicznych i technologicznych. Dlatego tak istotne jest, aby decyzje dotyczące warunków prowadzenia działalności gospodarczej opierały się na rzetelnej wiedzy o rzeczywistych potrzebach i doświadczeniach przedsiębiorców. Niniejszy raport stanowi cenne źródło takich informacji. Wyniki analizy przeprowadzonej wśród 620 przedstawicieli sektora MŚP pozwalają lepiej zrozumieć wyzwania, z jakimi mierzą się polskie firmy, a także oczekiwania wobec otoczenia regulacyjnego i perspektywy rozwoju w najbliższych miesiącach. Jako rzecznik małych i średnich przedsiębiorców niezmiennie stoję na stanowisku, że skuteczne prawo i dobre rozwiązania gospodarcze powstają w dialogu z przedsiębiorcami oraz w oparciu o wiarygodne dane. Wierzę, że wnioski płynące z tego opracowania staną się wartościowym punktem odniesienia dla administracji publicznej, środowiska naukowego, organizacji przedsiębiorców oraz wszystkich uczestników debaty o przyszłości polskiej gospodarki – mówi Agnieszka Majewska,

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

O BADANIU

„Raport Kondycji Polskich Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2026” powstał na podstawie ankiety przeprowadzonej wśród 620 właścicieli przedsiębiorstw reprezentujących różne branże, regiony i skalę działalności. Wyniki badania własnego zostały zestawione z danymi dotyczącymi całego sektora MŚP, w tym danymi PARP i GUS.

O THINK TANK THE COMPANY

Think Tank The Company to apolityczny, pro biznesowy ośrodek ekspercki, który łączy głos przedsiębiorców z analizą i praktyką gospodarczą. Działa na rzecz innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki, przekuwając doświadczenie biznesu w systemowe rozwiązania. Zasady, którymi się kieruje, to rzetelność, sprawczość i apolityczność. Zapleczem Think Tanku jest Rada Biznesu tworzona przez czołowych przedsiębiorców - strategiczne kierunki wspierają m.in. Rafał Brzoska i Michał Sołowow. W skład organizacji wchodzi także Rada ds. MŚP.

KLUCZOWE LICZBY

• Wszystkie przedsiębiorstwa w Polsce (firmy każdej wielkości, nie tylko MŚP): 2,8 mln firm, 75% PKB, 10 mln zatrudnionych[1]

• Społeczność The Company: 2500 firm, ponad 100 branż

• Deregulacja 1.0 (SprawdzaMY): 522 złożone propozycje, ponad 200 aktów normatywnych, które weszły już w życie

• Akcja powodziowa: 123 mln PLN zebranych, 24 domy wybudowane w 10 miesięcy

• Rada Biznesu: 13 czołowych polskich przedsiębiorców, Przewodniczący Rady Biznesu: Michał Sołowow, Przewodniczący Rady Think Tank The Company: Rafał Brzoska

• Rada ds. MŚP - 21 przedsiębiorców

Think Tank The Company koncentruje się wokół czterech strategicznych filarów:

• Deregulacja

• Gospodarka i konkurencyjność

• Innowacje i przyszłość

• Wizerunek przedsiębiorcy i społeczeństwo

Think Tank The Company powstał na kanwie sukcesu inicjatywy deregulacyjnej SprawdzaMY, która w ciągu roku złożyła rządowi 522 propozycje deregulacyjne, z czego ponad 200 jest już obowiązującym prawem. Ale to nie tylko zmiany w prawie, Think Tank The Company ma na swoim koncie przede wszystkim sprawczość – m.in. wybudowanie osiedla dla powodzian w Stroniu Śląskim, gdzie 24 rodziny dostały dach nad głową i to w zaledwie po 10 miesiącach od wielkiej powodzi w 2024 roku.

^{[1] Źródło: Raport PARP 2025, Eurostat, SME Performance Review 2025}