Trzy województwa podpisały list o kolei aglomeracyjnej

List ma być krokiem w kierunku uruchomienia Czwórmiejskiej Kolei Aglomeracyjnej (4KA). Planowany system obejmowałby obszar dawnego województwa tarnobrzeskiego, w tym Tarnobrzeg, Stalową Wolę, Sandomierz i Nisko, a także Mielec, Dębicę, Janów Lubelski, Biłgoraj, Staszów, Połaniec, Ostrowiec Świętokrzyski i Rzeszów.

Według założeń Tarnobrzeg miałby być jednym z kluczowych węzłów systemu na styku województw podkarpackiego, świętokrzyskiego i lubelskiego. Wskazano na konieczność priorytetowego wzmocnienia Korytarza Centralnego na trasie Warszawa – Radom – Ostrowiec Świętokrzyski – Tarnobrzeg – Rzeszów. Sejmiki województw mazowieckiego, świętokrzyskiego i podkarpackiego jednogłośnie podjęły stosowne uchwały dotyczące uwzględnienia go w planie rządowym jako podstawowego ciągu między Warszawą a Rzeszowem, budowy linii skrótowej LK84 Kunów–Radom oraz ustanowienia prędkości co najmniej 200 km/h. Stosowne uchwały podjęli także przedsiębiorcy z regionu oraz Związek Miast Polskich.

Podpisanie dokumentu było jednym z głównych punktów konferencji „Kolej regionalna podstawą rozwoju lokalnych samorządów”, która odbyła się w Muzeum – Zamku Tarnowskich w Tarnobrzegu. Gospodarzami byli prezydent Tarnobrzega Łukasz Nowak oraz wicestarosta tarnobrzeski Wojciech Śmiech. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele samorządów trzech województw, Ministerstwa Infrastruktury, sektora kolejowego oraz eksperci transportu publicznego.

Dyskusję rozpoczęto od doświadczeń Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej (PKA). O efektach jej działania i znaczeniu dla transportu publicznego rozmawiali przedstawiciele samorządów i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego: dyrektor Departamentu Dróg i Transportu Publicznego UMWP Joanna Szozda, zastępca prezydenta Rzeszowa Maciej Ulita, zastępca burmistrza Dębicy Maciej Małozięć oraz zastępca burmistrza Kolbuszowej Krzysztof Wójcicki.

Kolejny panel dotyczył możliwości dalszego rozwoju kolei aglomeracyjnej. Uczestniczyli w nim radna Sejmiku Województwa Podkarpackiego Ewa Draus, burmistrz Nowej Dęby Wiesław Ordon, prezydent Tarnobrzega Łukasz Nowak, wicestarosta tarnobrzeski Wojciech Śmiech oraz przedstawiciele inicjatywy „Kolej na Staszów” Paweł Sztuk i Stanisław Ambroziak.

W rozmowach kolej aglomeracyjną przedstawiano nie tylko jako przedsięwzięcie transportowe, ale też jako sposób na integrację rynku pracy i usług publicznych oraz poprawę dostępności miast i gmin poza największymi ośrodkami. Wskazywano, że administracyjne granice województw nie zawsze pokrywają się z kierunkami codziennych dojazdów mieszkańców.

Założenia 4KA przewidują, że Tarnobrzeg będzie liderem przedsięwzięcia, a w mieście powstanie hub komunikacyjny. Miasto leży na sieci kolejowej łączącej pięć kierunków: Warszawę i Radom, Stalową Wolę, Rzeszów i Kolbuszową, Mielec i Dębicę oraz Staszów i Kielce.

Tarnobrzeg leży na najprostszym i najszybszym szlaku kolejowym łączącym Rzeszów z Warszawą, określanym jako Korytarz Centralny. Tworzą go linie kolejowe nr 8, 25 i 71 oraz projektowana linia nr 84.

– Tarnobrzeg będzie w tym dużym i ważnym komunikacyjnym projekcie sercem. W liście intencyjnym to właśnie nasz samorząd widnieje jako lider i to właśnie u nas zaplanowane jest powstanie hubu komunikacyjnego – podkreśla prezydent Tarnobrzega Łukasz Nowak.

Samorząd wskazuje na potrzebę współpracy z władzami województw oraz samorządami Stalowej Woli, Sandomierza i Niska, a także sąsiednich gmin i powiatów. Celem jest stworzenie systemu odpowiadającego na potrzeby transportowe mieszkańców, niezależnie od granic administracyjnych.

Osobny panel poświęcono rewitalizacji linii kolejowych nr 25, 74 i 78. Rozmawiano o wykonanych już pracach i kolejnych etapach rozwoju infrastruktury; w dyskusji uczestniczyli przedstawiciele samorządu Tarnobrzega i sektora kolejowego.

Wśród inwestycji związanych z planami rozwoju kolei wymieniono przedsięwzięcie określane jako „Trójstyk”, którego wartość oszacowano na około 1,2 mld zł. Omawiano także projekt budowy linii kolejowej, która umożliwiłaby włączenie Janowa Lubelskiego do sieci.

W planach jest również modernizacja zabytkowego dworca kolejowego w Tarnobrzegu, pochodzącego z początku XX wieku. Miasto planuje ponadto budowę Centrum Przesiadkowego, które miałoby integrować kolej z lokalnym i regionalnym transportem autobusowym oraz infrastrukturą parkingową.

Podczas konferencji rozmawiano także o współpracy przy organizacji połączeń autobusowych, które mogą docierać tam, gdzie nie ma linii kolejowych. Samorządowcy z regionu, szczególnie przedstawiciele powiatów, zadeklarowali szeroką współpracę i poinformowali o przygotowaniach do porozumienia w formie związku powiatowo-gminnego.

Taka formuła ma stworzyć ramy do wspólnego planowania, koordynowania i rozliczania połączeń autobusowych. Wicestarosta tarnobrzeski Wojciech Śmiech podkreślał, że transport przekracza granice miast, powiatów i województw, a kolej łączy mieszkańców, samorządy i regiony. Wskazywał również na znaczenie zrównoważonego rozwoju całego obszaru objętego transportem.

O nowych połączeniach regionalnych i dalekobieżnych rozmawiali wicemarszałek województwa podkarpackiego Piotr Pilch, członek Zarządu Województwa Świętokrzyskiego Andrzej Pruś, wicestarosta tarnobrzeski Wojciech Śmiech oraz starosta stalowowolski Janusz Zarzeczny. Dzielili się uwagami na temat połączeń lokalnych.

Uczestnik panelu Michał Litwin mówił o znaczeniu tożsamościowym połączeń kolejowych dla Zagłębia Siarkowego. Przybliżył społeczną kampanię, po której jednemu z nowych połączeń na trasie Warszawa – Tarnobrzeg – Przemyśl nadano nazwę handlową „Siarkowiec”, nawiązującą do historii i dziedzictwa polskiego przemysłu siarkowego, którego stolicą jest Tarnobrzeg.

O połączeniach dalekobieżnych mówiła Marta Bukowska-Sobolak z Departamentu Transportu Kolejowego Ministerstwa Infrastruktury. Z przedstawionej przez nią prezentacji dotyczącej Planu Transportowego na lata 2030–34 wynikało, że liczba połączeń dalekobieżnych w Tarnobrzegu ma wzrosnąć o 450 proc. w porównaniu z obecnym stanem.

W prezentacji przedstawiono następujące planowane trasy przez Tarnobrzeg:

Warszawa – Radom – Ostrowiec Świętokrzyski – Starachowice – Sandomierz – Tarnobrzeg – Rzeszów – Przemyśl.

Warszawa – Radom – Ostrowiec Świętokrzyski – Starachowice – Sandomierz – Tarnobrzeg – Rzeszów – Zagórz – Ustrzyki Dolne.

Jelenia Góra lub Kudowa-Zdrój – Katowice – Kraków – Tarnów – Mielec – Tarnobrzeg – Lublin.

Wrocław – Katowice – Kraków – Mielec – Tarnobrzeg – Stalowa Wola – Zamość – Hrubieszów.

Kraków – Tarnów – Dębica – Mielec – Tarnobrzeg – Stalowa Wola – Zamość – Hrubieszów.

Gdynia – Bydgoszcz – Warszawa – Lublin – Tarnobrzeg – Nowa Dęba – Kolbuszowa – Przemyśl (sezonowo wydłużane do Łeby i na Hel).

Rzeszów – Stalowa Wola – Tarnobrzeg – Staszów – Kielce – Łódź – Poznań.

Łącznie przedstawione założenia oznaczają 18 par pociągów dziennie począwszy od grudnia 2030 roku oraz 22 pary od grudnia 2032 roku.

_{Źródło: Urząd Miasta Tarnobrzega}